Wat moet je doen?

Meer doen dan luisteren

Vertrekken vanuit de mensen gaat over luisteren, maar ook over mensen ruimte geven om hun noden, ambities en bezorgdheden uit te spreken. Het gaat ook over samen een weg afleggen om tot constructieve oplossingen te komen. Bewust van het collectieve belang, nemen mensen het heft in eigen handen en bepalen zelf invulling, richting en resultaat. Van onderuit werken gaat over het faciliteren van dit proces. Er zijn wel enkele randvoorwaarden:

Zorg voor voldoende ontwikkelingsruimte

Om vanuit de mensen te werken (bottom-up), moet er voldoende ruimte tot verandering, ontwikkeling en inbreng zijn. Als alles al vastligt door wetgeving of eindbesluiten van bovenaf, dan kan je niet meer spreken van bottom-up.

Een gevoel van urgentie

De noodzaak om te veranderen moet door de betrokkenen zélf gevoeld of aangegeven worden. Als zij niet de neiging voelen om te veranderen of geen verandering willen, dan werkt het niet. Bovendien is het besef nodig dat zij wel degelijk invloed kunnen uitoefenen. Je kan dit urgentiegevoel en besef activeren door samen te kijken waar de problemen en uitdagingen liggen.

Zelfreflectie

Wie verandering wil moet in staat zijn zichzelf in vraag te stellen. Door dit zelfonderzoek in de groep te gooien en te delen, ontstaan er dikwijls geheel nieuwe inzichten.

Creëer een gevoel van veiligheid

Bij verandering verlaten mensen hun comfortzone en doen zij een stap in het onbekende. Daarom moeten zij zich veilig voelen. Zorg eerst voor vertrouwen voor je bruggen gaat bouwen.

Wees bereid om los te laten

Van onderuit werken leidt soms tot zeer onverwachte en verrassende resultaten. Wees daarom bereid om je eigen referentiekader los te laten en open te staan voor het proces van ontwikkeling en verandering.

Waarvoor moet je opletten?

Bewaak doelstellingen en handelingsruimte

Wanneer aan de voorwaarden is voldaan, kan er een zeer levendige dynamiek ontstaan. Dit is een valkuil, want uitdijen, afwijken en afdwalen liggen voortdurend op de loer. Stel gerichte vragen en tracht een balans te vinden tussen ruimte voor denkkracht en werken naar een concrete uitkomst.

Meerdere oplossingen naast elkaar

Leven er meerdere visies over aanpak en oplossing? Dit is normaal en kan zelfs nieuwe perspectieven bieden. Zet je niet meteen vast op één manier of oplossing. Ga na of de visies niet verzoenbaar zijn. Vaak kunnen meerdere manieren en oplossingen als gelijkwaardige partners naast elkaar bestaan. Heb wel steeds aandacht voor mogelijke raakpunten, samenwerking en een concreet resultaat. Wanneer je – na grondig onderzoek – opteert voor een bepaalde richting, motiveer deze keuze dan duidelijk naar alle betrokkenen.

Gevoel van onveiligheid

Het is belangrijk dat je weet en opmerkt dat veranderingen een gevoel van onveiligheid kunnen creëren. Het gevaar is dan dat mensen het proces verstoren omdat zij zich onveilig voelen of dit gevoel afstralen op de andere deelnemers. Streef dus naar een zo groot mogelijk veiligheidsgevoel voor alle partijen.

Wil je zelf werken aan een participatief beleid in jouw buurt?

Contacteer ons
css.php